Zuid-Willemsvaart
Het kanaal tussen Den Bosch en Nederweert. Het is onderdeel van de scheepvaartweg tussen Den Bosch en Luik.
Geschiedenis
De vaarverbinding Den Bosch Luik was traditioneel over de rivier de Maas. Maar omdat de Maas kan dichtvriezen, was die niet het hele jaar door beschikbaar. Hiervoor zocht men een alternatief.
Andere reden was dat Koning Willem 1 de handel in het nieuwe Koninkrijk tussen de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden wilde verbeteren.
1818 De eerste metingen en boringen in het veld.
Carel Wesselman van Helmond was voorstander van een tracé langs de Aa. Zijn plan werd op 6-8-1821 goedgekeurd.
16-8-1821 kregen alle gemeenten waardoor het kanaal zou gaan lopen een brief, waar in werd aangekondigd dat men zou gaan beginnen met het afbakenen van het hele tracé.
Op 15-3-1822 waren de eerste bestekken voor het deel Helmond Den Bosch gereed. De aanleg begon in april 1822 en eindigde in 1826. [1]
Aanleg: In 1822 begonnen de eerste werkzaamheden op het grondgebied van Aarle-Rixtel. [2]
De arbeiders bestonden uit een leider: de putbaas met onder hem, gravers en kruiers.
De arbeiders leefden vaak in kampementen, als daar iemand huishoudelijke artikelen en eten verkocht noemde die men een zoetelaar.
Het Gouvernement van Brabant besluit op 24-5-1823 om de surveillance langs het kanaal te vermeerderen. Dit om ongeregeldheden te voorkomen. Hiermee doelde men op dat de arbeiders vaak uit andere plaatsen of landen kwamen, en dat vreemd volk / vreemdelingen werden niet altijd vertrouwd.
Gereed: in 1824 op de grond van Aarle-Rixtel
De sectie Den Bosch - Helmond werd op 31-5-1825 geopend voor de scheepvaart. [3]
In het bijzijn van de Koning werd het kanaal op 24-8-1826 officieel geopend.
Op 26-8-1826 werd de laatste inspectie uitgevoerd.
Jonker Joan Carel Gideon van der Brugghen liet enkele vloeiweiden aanleggen onder Binderen bij Helmond. [4]
De winter van 1940 is streng, militairen houden het kanaal open met aksen. [5]
Na de Duitse inval van mei 1940 zijn de sluizen in de Zuid-Willemsvaart vernield. Als gevolg hiervan staat de Zuid-Willemsvaart bij Aarle-Rixtel nagenoeg droog. Het is een sloot, je kunt er zo door. [6]
Afmetingen
Oorspronkelijk was het kanaal 10 meter breed. En 2,10 meter diep.
Tussen 1870 en 1900 kwam er een verbreding.
Het kanaal was geschikt voor schepen van 400 ton.
Sluizen op het grondgebied van Aarle-Rixtel
Bruggen
Brug over de Zuid-Willemsvaart
Havens
1 Haven bij de brug over de Zuid-Willemsvaart.
2 Haven bij sluis 7.
3 de Passantenhaven.
Zwaaikom
Vanaf het begin werd er een zwaaikom / wisselplaats aangelegd op het grondgebied van Aarle-Rixtel. Een zwaaikom is een cirkelvormige verbreding van het kanaal, waarin de schepen kunnen draaien en passeren.
In deze zwaaikom was ook het veerpond van Joan Carel Gideon van der Brugghen. Die hij had opgericht om zo toch nog, relatief rechtstreeks van Croy naar Binderen te kunnen komen. [7]
Kaarten
1 Kaart van ontwerp van de Zuid-Willemsvaart in boek: van Ricstelle tot Aarle-Rixtel. Jean Coenen 1992. blz 127
2 BHIC 1282 Kaarten Rijkswaterstaat 1719-1976 inv 240 Kaart van de Zuid-Willemsvaart Noord Brabant 1825-1849
3 BHIC 5197 Waterschap De Aa 1922-1955 inv 1016 Blad nr 18
Bronnen
- ↑ Helmonds Heem 70 2025
- ↑ Boek:van Ricstelle tot Aarle-Rixtel. Jean Coenen 1992 blz 105
- ↑ De geschiedenis van de Zuid-Willemsvaart 2000 blz 34
- ↑ de geschiedenis van de zuid-willemsvaart 2000 blz 102
- ↑ Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 37
- ↑ Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 49
- ↑ Zie kaart 2