Beurzenstichting van Jan Janssen van Aerle
De beurzenstichting van Jan Janssen van Aerle
Geschiedenis
Op 3-9-1634 stichtte Jan Janssen van Aerle in Den Bosch, in het klooster van de Zusters van Orthen op 3 september bij testament, verschillende beurzen voor het onderwijs. [1]
Vier beurzen van 100 gulden en drie van 50 gulden.
Al sinds Den Bosch en de hele Meierij waren veroverd door de protestantse opstandelingen in 1629, werden de katholieken in de Meierij steeds meer publiekelijk gediscrimineerd. Alle kerkelijke goederen werden geconfisqueerd en daar hoorde, volgens de nieuwe heersers ook alle studiebeurzen bij.
Dit betekende in de praktijk dat de beurs van Jan Janssen van Aerle direct werd beheer door de opstandelingen, later door hun Staten Generaal.
De collatoren moesten eerst een verzoek tot toestemming indienen, voordat ze een beurs konden geven.
1648 Staten Generaal van de nieuwe Republiek der 7 verenigde Nederlanden
Vanaf 1795 werd het gewest Noord Brabant in de Bataafse Republiek de beheerder van de beurzen.
1799 bestuur van het departement van de Dommel de beheerder.
1802 bestuur van het departement Brabant de beheerder.
1806 de landdrost van Brabant de beheerder.
1813 de gouverneur van Brabant de beheerder.
1826 het bestuur van de provincie Noord Brabant / Gedeputeerde staten van Brabant de beheerder.
1838 bestuur en leden van de gemeenteraad van Den Bosch de beheerder.
1866 College van burgemeester en wethouders van Den Bosch de beheerder.
1949 het archief van de beurzen gaat naar het rijksarchief in Den Bosch. [2]
Op 2-4-1981 gingen de beurzen van de Provincie over in een nieuwe stichting: Stichting de Bossche Beurzenstichtingen. [3]
Deze stichting kreeg op 19-12-2019 een nieuwe naam: Stichting Charitas de Meierij. Met de omschrijving: Steunfondsen op het gebied van educatie. [4]
Op 15-9-2020 werd deze stichting opgeheven.
Collatoren
1 1634 1e collator Hendrik Verbeeck
2 Judocus Verbeeck
3 Hendrick Verbeeck
4 Judocus Augustinus Verbeeck
5 Francis Verbeeck
6 Dorothea Hurckmans
7 Maria van Bree (1718-1886)
8 Franciscus Verbeeck 1752-1812
9 Hendrikus Verbeeck 1778-1826 Deurne
10 Helena Maria Meulendijk 1789-1869 Deurne
11 Francis Verbeeck 1816-1888 Deurne
12 Hendrik Goossens Gerritszoon 1822-1890 Deurne
13 Martinus Goossens Gerritszoon 1836-1903 Deurne
14 1912/1913 Jan Joseph Antoon Cornelis Martens 1866-1936 [5]
Gebruikers van de beurs
Leden van de volgende families hebben gebruik gemaakt van de beurs: Verbeeck, Schenaerts, Molemakers en Pieck.
Collatie 1751 door gevolmachtigde collator Hendrik van Ommeren
Schilderij
Het schilderstuk der collatoren der beurzenstichting van heer en meester Jan van Aerle
Archieven
Brabants Historisch Informatie Centrum archief 220 Beurzenstichtingen Meierij van 's Hertogenbosch 1371-1975