Joodse gemeenschap in Aarle-Rixtel: verschil tussen versies
| (3 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
| Regel 12: | Regel 12: | ||
1786: er was een schaap gestolen, de Aarle-Rixtelse jood Elias Moses werd verdacht. Hij werd verbannen.<ref>Boek:van Ricstelle tot Aarle-Rixtel. Jean Coenen 1992 blz 94</ref> <br /> | 1786: er was een schaap gestolen, de Aarle-Rixtelse jood Elias Moses werd verdacht. Hij werd verbannen.<ref>Boek:van Ricstelle tot Aarle-Rixtel. Jean Coenen 1992 blz 94</ref> <br /> | ||
1792: Twee joden (smousen) probeerden in Rixtel in [[Bosscheweg 81|huize de Roosenkrans]], dichtbij de Rixtelse kerk kinderhemden te verkopen. Ze werden verbannen.<ref>Boek:van Ricstelle tot Aarle-Rixtel. Jean Coenen 1992 blz 94</ref> <br /> | 1792: Twee joden (smousen) probeerden in Rixtel in [[Bosscheweg 81|huize de Roosenkrans]], dichtbij de Rixtelse kerk kinderhemden te verkopen. Ze werden verbannen.<ref>Boek:van Ricstelle tot Aarle-Rixtel. Jean Coenen 1992 blz 94</ref> <br /> | ||
| + | |||
| + | Op 2 september 1796 vaardigde de Nationale Vergadering een decreet uit dat joden gelijkstelde met andere burgers. <ref>Boek: een pront wijf, een mager paard... 1993 blz 161</ref> | ||
In 1798 werd er godsdienstvrijheid ingesteld door de Bataafse Republiek waartoe Aarle-Rixtel behoorde. Sindsdien konden joodse mensen ongestraft in de Meierij van Den Bosch verblijven. In 1798 is er geen bewijs dat er joodse mensen in Aarle-Rixtel woonden. Elias Moses keert weer terug naar Aarle-Rixtel. In het midden van de 19de eeuw woonde Hertog Andriessen met zijn gezin in Aarle-Rixtel. | In 1798 werd er godsdienstvrijheid ingesteld door de Bataafse Republiek waartoe Aarle-Rixtel behoorde. Sindsdien konden joodse mensen ongestraft in de Meierij van Den Bosch verblijven. In 1798 is er geen bewijs dat er joodse mensen in Aarle-Rixtel woonden. Elias Moses keert weer terug naar Aarle-Rixtel. In het midden van de 19de eeuw woonde Hertog Andriessen met zijn gezin in Aarle-Rixtel. | ||
| + | |||
| + | In 1943 moeten alle Nederlandse joden zich melden om naar Westerbork te worden afgevoerd. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 109</ref> | ||
| + | |||
| + | ==Synagoge== | ||
| + | Sinds 1797 was de hoofdsynagoge van Brabant in Den Bosch gevestigd. <ref>Boek: een pront wijf, een mager paard... 1993 blz 169</ref> | ||
| + | Eindhoven had al sinds 1781 een gebouw dat als synagoge fungeerde. <ref>Boek: een pront wijf, een mager paard... 1993 blz 169</ref> | ||
| + | |||
==Aantal joodse personen in Aarle-Rixtel== | ==Aantal joodse personen in Aarle-Rixtel== | ||
| Regel 24: | Regel 33: | ||
==de Smousenbult== | ==de Smousenbult== | ||
De [[smousenbult]] is een veldnaam in Aarle-Rixtel. Wellicht een pleisterplaats of begraafplaats. | De [[smousenbult]] is een veldnaam in Aarle-Rixtel. Wellicht een pleisterplaats of begraafplaats. | ||
| + | |||
| + | ==Lijst van joodse personen in Aarle-Rixtel== | ||
| + | [[Lijst van joden in Aarle-Rixtel]] | ||
==Bronnen== | ==Bronnen== | ||
Huidige versie van 15 apr 2024 om 19:01
De joodse gemeenschap in Aarle-Rixtel.
Geschiedenis
Joden behoorden in de 18e eeuw tot ongewenste vreemdelingen in de Meijerij van Den Bosch. [1]
In 1752 wonen Hertog Joseph en Moses Lasarus in Aarle-Rixtel.
In 1762 woont ene Salomon Simon in Aarle-Rixtel op de Kouwenberg. Hij kende Meyer Jacobs uit Veghel en Elias Benedict uit Helmond.
Er was een Jodeneed in het protocol van Aarle-Rixtel??
In 1767 was er een ruzie tussen de joodse Salomon Simon en Ida Levi (vrouw van Philip Benedict) met Jan Wolfs uit Aarle. Wolfs had de joden uitgescholden voor Bliksemse smous en karnalje hoer. Resultaat was dat de joden werden verbannen uit Aarle-Rixtel. Philip Benedict vertrok naar Tongelre. Toch bleef ene Abraham Lazarus en hij werd door de vorster en zijn assistenten in 1779 hardhandig het dorp uitgezet.
1786: er was een schaap gestolen, de Aarle-Rixtelse jood Elias Moses werd verdacht. Hij werd verbannen.[2]
1792: Twee joden (smousen) probeerden in Rixtel in huize de Roosenkrans, dichtbij de Rixtelse kerk kinderhemden te verkopen. Ze werden verbannen.[3]
Op 2 september 1796 vaardigde de Nationale Vergadering een decreet uit dat joden gelijkstelde met andere burgers. [4]
In 1798 werd er godsdienstvrijheid ingesteld door de Bataafse Republiek waartoe Aarle-Rixtel behoorde. Sindsdien konden joodse mensen ongestraft in de Meierij van Den Bosch verblijven. In 1798 is er geen bewijs dat er joodse mensen in Aarle-Rixtel woonden. Elias Moses keert weer terug naar Aarle-Rixtel. In het midden van de 19de eeuw woonde Hertog Andriessen met zijn gezin in Aarle-Rixtel.
In 1943 moeten alle Nederlandse joden zich melden om naar Westerbork te worden afgevoerd. [5]
Synagoge
Sinds 1797 was de hoofdsynagoge van Brabant in Den Bosch gevestigd. [6] Eindhoven had al sinds 1781 een gebouw dat als synagoge fungeerde. [7]
Aantal joodse personen in Aarle-Rixtel
1752 2 personen
1762 1 persoon
1798 0 personen
1815 4 personen [8]
1859 7 personen [9]
de Smousenbult
De smousenbult is een veldnaam in Aarle-Rixtel. Wellicht een pleisterplaats of begraafplaats.
Lijst van joodse personen in Aarle-Rixtel
Lijst van joden in Aarle-Rixtel
Bronnen
- ↑ Boek:van Ricstelle tot Aarle-Rixtel. Jean Coenen 1992 blz 93
- ↑ Boek:van Ricstelle tot Aarle-Rixtel. Jean Coenen 1992 blz 94
- ↑ Boek:van Ricstelle tot Aarle-Rixtel. Jean Coenen 1992 blz 94
- ↑ Boek: een pront wijf, een mager paard... 1993 blz 161
- ↑ Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 109
- ↑ Boek: een pront wijf, een mager paard... 1993 blz 169
- ↑ Boek: een pront wijf, een mager paard... 1993 blz 169
- ↑ Volkstelling van 1815
- ↑ Boek:van Ricstelle tot Aarle-Rixtel. Jean Coenen 1992 blz 125