Collaboratie in de tweede wereld oorlog - Bewerkingsoverzicht

Pbeheer op 20 mrt 2025 om 09:30

2025-03-20T09:30:03Z

Pbeheer: /* Geschiedenis */

2025-03-19T11:00:36Z

Geschiedenis

Pbeheer op 27 jan 2025 om 12:27

2025-01-27T12:27:12Z

Pbeheer op 27 jan 2025 om 12:26

2025-01-27T12:26:19Z

Pbeheer op 15 nov 2024 om 01:15

2024-11-15T01:15:16Z

Pbeheer op 4 feb 2023 om 09:28

2023-02-04T09:28:03Z

Pbeheer op 4 feb 2023 om 08:57

2023-02-04T08:57:17Z

Pbeheer op 4 feb 2023 om 08:55

2023-02-04T08:55:22Z

Pbeheer: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Samenwerken of heulen met de vijand wordt collaboratie genoemd, ook wel landverraad. Na de bevrijding zijn de leden van de Ordedienst van het verzet (OD) in Aarle-...'

2023-02-04T08:54:55Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'Samenwerken of heulen met de vijand wordt collaboratie genoemd, ook wel landverraad. Na de bevrijding zijn de leden van de Ordedienst van het verzet (OD) in Aarle-...'

Nieuwe pagina

Samenwerken of heulen met de vijand wordt collaboratie genoemd, ook wel landverraad.

Na de bevrijding zijn de leden van de Ordedienst van het verzet (OD) in Aarle-Rixtel ondertussen bewapend en komen in het openbaar in actie.

Ze arresteren NSB'ers en Duitsgezinden in het dorp, op 25 september, zonder vorm van proces.

[[Lijst van de door de Ordedienst van het verzet gearresteerde personen]]

De arrestanten worden eerst in de Jongensschool opgesloten tot 1-10-1944.

Als de Engelse militairen de school gaan gebruiken worden ze verplaatst naar het koetshuis /garage van [[Antonie van de Kerkhoff (1856-1946)]] bij zijn villa [[Dorpsstraat 94]]. Een van de bewakers van dit koetshuis was [[Franciscus Hendrikus van Wetten (1892-1975)]] <ref>Interview Piet van Wetten 2023</ref>

Later worden ook nog enkele lokalen in het Patronaat gebruikt.

De 24 arrestanten verhuizen naar kamp Vught op 13-12-1944.

Op 15-11-1944 schrijft de Commissaris van de Koningin dat de Engelse verlangen dat de banktegoeden van de gearresteerden worden geblokkeerd. En hij vraagt om een lijst van arrestanten. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 148</ref>

Een adviescommissie bestaande uit: L van bergen, G Dijkman en F. Ch. H. Rutten spreken uit op 12-12-1944 dat geen van de Aarle-Rixtelse gemeenteambtenaren in aanmerking komen voor strafmaatregelen. Ze spreken grote waardering uit voor de burgemeester Haffmans en loco=burgemeester Gijsbers. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 148</ref>

De kinderen van de gearresteerde personen worden ondergebracht in het Missieklooster van het Heilig Bloed. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 162</ref> 
Via het bureau kinderwetten in Tilburg kunnen ze 1 keer per maand schriftelijk contact met hun ouders hebben. 
Het militair gezag vordert een deel van het klooster in begin 1945. Het moet gaan dienen als een bewaringskamp voor a-sociale en politiek onbetrouwbare vrouwen. 
Omdat de zusters van Duitse afkomst waren probeerde de burgemeester de kinderen ergens anders te plaatsen. Bij particulieren en familie. De pastoor bemiddeld.

In juli 1945 staat in de krant dat de Aarle-Rixtelsche NSB-ers het nationaal socialisme hebben afgezworen. <ref>Krant: 28-7-1945</ref>

Aan het bureau roerende goederen van vijanden en landverraders (ingesteld door de gemeente) moet ieder die het weet, alle roerende goederen melden die van de gearresteerde personen zijn geweest. Op 18-12-1945 meld het Nederlands beheersinstituut dat de ingenomen goederen in een afgeslote ruimt in het gemeentehuis staan. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 162</ref>

Er waren 2 SS-ers en 1 lid van de waffen SS die regelmatig in Aarle-Rixtel verbleven, net voor de bevrijding gevlucht. 

Ook was er een NSBer die in 1945 al weer vrij rond liep, tot ongenoegen van de Aarle-Rixtelnaren. (Deze NSBer was in Duitsland geboren, hij had zijn Nationaal Socialistische denkbeelden niet afgeleerd) 

Op 29 september 1945 wordt er uit Vught een NSB-er vrij gelaten tot ergernis van de Aarlese bevolking. De gemeente stuurt een brief naar de groepscommandant van de marechaussee in Beek en Donk. Hij was direct na de Duitse inval lid geworden van de NSB, en loopt al snel in het NSB uniform in Aarle-Rixtel rond. Hij provoceerd en op een zondag: gedurende minstens een half uur direct na beëindiging der Vroeg- en Hoogmis in uniform voor de hoofdingang der kerk post te vatten, de kop in den nek, de beenen in stramme Germaansche houding, met een na-aap-dictators-blik de menigte uittartend in het gezicht keek, in de hoop, dat zich iemand aan hem zou vergrijpen. In het voorjaar van 1941 eist dit persoon een schadevergoeding omdat de ruiten van zijn voorgevel zijn ingegooid. Door brutaal optreden en misbruik maken van zijn positie krijgt hij een absurd hoge vergoeding. Hij bedriegt de buurt met terreur, zodat de politie daar enige avonden moet surveilleren. Toen hij naar het Russisch front zou moeten kreeg hij last van een ernstige maagkwaal. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 161</ref>

[[Categorie:WO2]]

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 Na de bevrijding van Aarle-Rixtel op 25 september 1944, zijn de leden van de Ordedienst van het verzet (OD) in Aarle-Rixtel ondertussen bewapend en komen in het openbaar in actie. <br/>
 De ordedienst en de knokploeg (KP) van het verzet in Aarle-Rixtel brengen de verdachten naar het gemeentehuis. <br/>
-Geheel volgens de opdrachten van de chef staf van militaire gezag en van de commandant der stoottroepen, goedgekeurd door de speciale gevolmachtigde van het hoofdkwartier van zijne Koninklijke Hoogheid Prins Bernhard. <ref>CABR dossier inv 112434 afj van Wetten</ref> <br/>
+Daar worden ze verhoord door de wachtmeesters [[A.J. van Eijk]] en [[Herman Vos]].  <Br/>
-Ze arresteren [[N.S.B.]]'ers, Duitsgezinden en andere personen verdacht van landverraad in het dorp.  <br/>
+Ze arresteren [[N.S.B.]]'ers, Duitsgezinden en andere personen verdacht van landverraad in het dorp. En soms ook hun kinderen.  <br/>
 De arrestanten worden thuis opgehaald en publiekelijk over de straat gedreven, en opgesloten in de [[Sint Jozefschool]] aan de Dorpsstraat. Hier blijven ze tot 1 oktober 1944. <br/>
@@ Regel 19: / Regel 20: @@
 De [[Lijst van de door de Ordedienst van het verzet gearresteerde personen]] op 25-9-1944.
 ==Overig==

@@ Regel 2: / Regel 2: @@
 ==Geschiedenis==
 Na de bevrijding van Aarle-Rixtel op 25 september 1944, zijn de leden van de Ordedienst van het verzet (OD) in Aarle-Rixtel ondertussen bewapend en komen in het openbaar in actie. <br/>
-Ze arresteren [[N.S.B.]]'ers en Duitsgezinden in het dorp, op 25 september. <br/>
+De ordedienst en de knokploeg (KP) van het verzet in Aarle-Rixtel brengen de verdachten naar het gemeentehuis. <br/>
-[[Lijst van de door de Ordedienst van het verzet gearresteerde personen]]
+Ze arresteren [[N.S.B.]]'ers, Duitsgezinden en andere personen verdacht van landverraad in het dorp.  <br/>
 De arrestanten worden thuis opgehaald en publiekelijk over de straat gedreven, en opgesloten in de [[Sint Jozefschool]] aan de Dorpsstraat. Hier blijven ze tot 1 oktober 1944. <br/>
@@ Regel 13: / Regel 14: @@
 Daarna verhuizen de arrestanten op 27 november 1944 naar enkele lokalen in het [[Rooms Katholiek Verenigingsgebouw]]. Burgemeester Haffmans had het gebouw gevorderd. <Ref>Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel blz 144</ref>  <br/>
-Op 13 december 1944 verhuizen de arrestanten naar Kamp Vught. De kleinste kinderen van de arrestanten gaan naar het klooster van de [[Missiezusters van het Kostbaar bloed]]. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 162</ref> <br/>
+Op 13 december 1944 verhuizen de arrestanten naar Kamp Vught. <br/>
 In kamp Vught sterft 1 Aarlese gevangene en 1 ontvlucht het kamp. <br/>
 ==Overig==

← Oudere versie		Versie van 27 jan 2025 12:27
Regel 16:		Regel 16:
	In kamp Vught sterft 1 Aarlese gevangene en 1 ontvlucht het kamp. <br/>		In kamp Vught sterft 1 Aarlese gevangene en 1 ontvlucht het kamp. <br/>

−	~~====~~
−

		+	==Overig==
	Op 15-11-1944 schrijft de Commissaris van de Koningin dat de Engelse verlangen dat de banktegoeden van de gearresteerden worden geblokkeerd. En hij vraagt om een lijst van arrestanten. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 148</ref>		Op 15-11-1944 schrijft de Commissaris van de Koningin dat de Engelse verlangen dat de banktegoeden van de gearresteerden worden geblokkeerd. En hij vraagt om een lijst van arrestanten. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 148</ref>

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
-Samenwerken of heulen met de vijand wordt collaboratie genoemd, ook wel landverraad.
+Samenwerken of heulen met de vijand wordt collaboratie genoemd, ook wel landverraad. <br/>
 ==Geschiedenis==
-Na de bevrijding zijn de leden van de Ordedienst van het verzet (OD) in Aarle-Rixtel ondertussen bewapend en komen in het openbaar in actie.
+Na de bevrijding van Aarle-Rixtel op 25 september 1944, zijn de leden van de Ordedienst van het verzet (OD) in Aarle-Rixtel ondertussen bewapend en komen in het openbaar in actie. <br/>
-Ze arresteren [[N.S.B.]]'ers en Duitsgezinden in het dorp, op 25 september, zonder vorm van proces.
+[[Lijst van de door de Ordedienst van het verzet gearresteerde personen]]
-[[Lijst van de door de Ordedienst van het verzet gearresteerde personen]]
+De arrestanten worden thuis opgehaald en publiekelijk over de straat gedreven, en opgesloten in de [[Sint Jozefschool]] aan de Dorpsstraat. Hier blijven ze tot 1 oktober 1944. <br/>
-De arrestanten worden eerst in de Jongensschool opgesloten tot 1-10-1944.
+Dan hebben de Engelse militairen de jongensschool nodig, en worden de arrestanten verplaatst naar het koetshuis /garage van [[Antonie van de Kerkhoff (1856-1946)]] bij zijn villa [[Dorpsstraat 94]]. <br/>
-Als de Engelse militairen de school gaan gebruiken worden ze verplaatst naar het koetshuis /garage van [[Antonie van de Kerkhoff (1856-1946)]] bij zijn villa [[Dorpsstraat 94]]. Een van de bewakers van dit koetshuis was [[Franciscus Hendrikus van Wetten (1892-1975)]] <ref>Interview Piet van Wetten 2023</ref>
+Daarna verhuizen de arrestanten op 27 november 1944 naar enkele lokalen in het [[Rooms Katholiek Verenigingsgebouw]]. Burgemeester Haffmans had het gebouw gevorderd. <Ref>Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel blz 144</ref>  <br/>
-Later worden ook nog enkele lokalen in het Patronaat gebruikt.
+Op 13 december 1944 verhuizen de arrestanten naar Kamp Vught. De kleinste kinderen van de arrestanten gaan naar het klooster van de [[Missiezusters van het Kostbaar bloed]]. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 162</ref> <br/>
-De 24 arrestanten verhuizen naar kamp Vught op 13-12-1944.
+====
@@ Regel 20: / Regel 23: @@
 Een adviescommissie bestaande uit: L van bergen, G Dijkman en F. Ch. H. Rutten spreken uit op 12-12-1944 dat geen van de Aarle-Rixtelse gemeenteambtenaren in aanmerking komen voor strafmaatregelen. Ze spreken grote waardering uit voor de burgemeester Haffmans en loco=burgemeester Gijsbers. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 148</ref>
 Via het bureau kinderwetten in Tilburg kunnen ze 1 keer per maand schriftelijk contact met hun ouders hebben. <br/>
 Het militair gezag vordert een deel van het klooster in begin 1945. Het moet gaan dienen als een bewaringskamp voor a-sociale en politiek onbetrouwbare vrouwen. <br/>
@@ Regel 27: / Regel 29: @@
 In juli 1945 staat in de krant dat de Aarle-Rixtelsche NSB-ers het nationaal socialisme hebben afgezworen. <ref>Krant: 28-7-1945</ref>
-Aan het bureau roerende goederen van vijanden en landverraders (ingesteld door de gemeente) moet ieder die het weet, alle roerende goederen melden die van de gearresteerde personen zijn geweest. Op 18-12-1945 meld het Nederlands beheersinstituut dat de ingenomen goederen in een afgeslote ruimt in het gemeentehuis staan. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 162 brief Nederlands beheersinstituut 18-12-1945</ref>
+Aan het bureau roerende goederen van vijanden en landverraders (ingesteld door de gemeente) moet ieder die het weet, alle roerende goederen melden die van de gearresteerde personen zijn geweest. <br/>

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 Samenwerken of heulen met de vijand wordt collaboratie genoemd, ook wel landverraad.
+==Geschiedenis==
 Na de bevrijding zijn de leden van de Ordedienst van het verzet (OD) in Aarle-Rixtel ondertussen bewapend en komen in het openbaar in actie.
@@ Regel 15: / Regel 15: @@
 De 24 arrestanten verhuizen naar kamp Vught op 13-12-1944.
 Op 15-11-1944 schrijft de Commissaris van de Koningin dat de Engelse verlangen dat de banktegoeden van de gearresteerden worden geblokkeerd. En hij vraagt om een lijst van arrestanten. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 148</ref>
@@ Regel 22: / Regel 23: @@
 Via het bureau kinderwetten in Tilburg kunnen ze 1 keer per maand schriftelijk contact met hun ouders hebben. <br/>
 Het militair gezag vordert een deel van het klooster in begin 1945. Het moet gaan dienen als een bewaringskamp voor a-sociale en politiek onbetrouwbare vrouwen. <br/>
-Omdat de zusters van Duitse afkomst waren probeerde de burgemeester de kinderen ergens anders te plaatsen. Bij particulieren en familie. De pastoor bemiddeld.
+Omdat de zusters van Duitse afkomst waren probeerde de burgemeester de kinderen ergens anders te plaatsen. Bij particulieren en familie. De pastoor bemiddeld.  <br/>
 In juli 1945 staat in de krant dat de Aarle-Rixtelsche NSB-ers het nationaal socialisme hebben afgezworen. <ref>Krant: 28-7-1945</ref>
@@ Regel 30: / Regel 31: @@
+==Fragmenten==
 Er waren 2 SS-ers en 1 lid van de waffen SS die regelmatig in Aarle-Rixtel verbleven, net voor de bevrijding gevlucht. <br/>
 Ook was er een NSBer die in 1945 al weer vrij rond liep, tot ongenoegen van de Aarle-Rixtelnaren. (Deze NSBer was in Duitsland geboren, hij had zijn Nationaal Socialistische denkbeelden niet afgeleerd) <br/>
-Op 29 september 1945 wordt er uit Vught een NSB-er vrij gelaten tot ergernis van de Aarlese bevolking. De gemeente stuurt een brief naar de groepscommandant van de marechaussee in Beek en Donk. Hij was direct na de Duitse inval lid geworden van de NSB, en loopt al snel in het NSB uniform in Aarle-Rixtel rond. Hij provoceerd en op een zondag: gedurende minstens een half uur direct na beëindiging der Vroeg- en Hoogmis in uniform voor de hoofdingang der kerk post te vatten, de kop in den nek, de beenen in stramme Germaansche houding, met een na-aap-dictators-blik de menigte uittartend in het gezicht keek, in de hoop, dat zich iemand aan hem zou vergrijpen. In het voorjaar van 1941 eist dit persoon een schadevergoeding omdat de ruiten van zijn voorgevel zijn ingegooid. Door brutaal optreden en misbruik maken van zijn positie krijgt hij een absurd hoge vergoeding. Hij bedriegt de buurt met terreur, zodat de politie daar enige avonden moet surveilleren. Toen hij naar het Russisch front zou moeten kreeg hij last van een ernstige maagkwaal. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 161</ref>
+Op 29 september 1945 wordt er uit Vught een NSB-er vrij gelaten tot ergernis van de Aarlese bevolking. De gemeente stuurt een brief naar de groepscommandant van de marechaussee in Beek en Donk. <br/>
 ==Bronnen==

← Oudere versie		Versie van 4 feb 2023 09:28
Regel 26:		Regel 26:
	In juli 1945 staat in de krant dat de Aarle-Rixtelsche NSB-ers het nationaal socialisme hebben afgezworen. <ref>Krant: 28-7-1945</ref>		In juli 1945 staat in de krant dat de Aarle-Rixtelsche NSB-ers het nationaal socialisme hebben afgezworen. <ref>Krant: 28-7-1945</ref>

−	Aan het bureau roerende goederen van vijanden en landverraders (ingesteld door de gemeente) moet ieder die het weet, alle roerende goederen melden die van de gearresteerde personen zijn geweest. Op 18-12-1945 meld het Nederlands beheersinstituut dat de ingenomen goederen in een afgeslote ruimt in het gemeentehuis staan. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 162</ref>	+	Aan het bureau roerende goederen van vijanden en landverraders (ingesteld door de gemeente) moet ieder die het weet, alle roerende goederen melden die van de gearresteerde personen zijn geweest. Op 18-12-1945 meld het Nederlands beheersinstituut dat de ingenomen goederen in een afgeslote ruimt in het gemeentehuis staan. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 162 brief Nederlands beheersinstituut 18-12-1945</ref>

← Oudere versie		Versie van 4 feb 2023 08:55
Regel 36:		Regel 36:

	Op 29 september 1945 wordt er uit Vught een NSB-er vrij gelaten tot ergernis van de Aarlese bevolking. De gemeente stuurt een brief naar de groepscommandant van de marechaussee in Beek en Donk. Hij was direct na de Duitse inval lid geworden van de NSB, en loopt al snel in het NSB uniform in Aarle-Rixtel rond. Hij provoceerd en op een zondag: gedurende minstens een half uur direct na beëindiging der Vroeg- en Hoogmis in uniform voor de hoofdingang der kerk post te vatten, de kop in den nek, de beenen in stramme Germaansche houding, met een na-aap-dictators-blik de menigte uittartend in het gezicht keek, in de hoop, dat zich iemand aan hem zou vergrijpen. In het voorjaar van 1941 eist dit persoon een schadevergoeding omdat de ruiten van zijn voorgevel zijn ingegooid. Door brutaal optreden en misbruik maken van zijn positie krijgt hij een absurd hoge vergoeding. Hij bedriegt de buurt met terreur, zodat de politie daar enige avonden moet surveilleren. Toen hij naar het Russisch front zou moeten kreeg hij last van een ernstige maagkwaal. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 161</ref>		Op 29 september 1945 wordt er uit Vught een NSB-er vrij gelaten tot ergernis van de Aarlese bevolking. De gemeente stuurt een brief naar de groepscommandant van de marechaussee in Beek en Donk. Hij was direct na de Duitse inval lid geworden van de NSB, en loopt al snel in het NSB uniform in Aarle-Rixtel rond. Hij provoceerd en op een zondag: gedurende minstens een half uur direct na beëindiging der Vroeg- en Hoogmis in uniform voor de hoofdingang der kerk post te vatten, de kop in den nek, de beenen in stramme Germaansche houding, met een na-aap-dictators-blik de menigte uittartend in het gezicht keek, in de hoop, dat zich iemand aan hem zou vergrijpen. In het voorjaar van 1941 eist dit persoon een schadevergoeding omdat de ruiten van zijn voorgevel zijn ingegooid. Door brutaal optreden en misbruik maken van zijn positie krijgt hij een absurd hoge vergoeding. Hij bedriegt de buurt met terreur, zodat de politie daar enige avonden moet surveilleren. Toen hij naar het Russisch front zou moeten kreeg hij last van een ernstige maagkwaal. <ref>Boek:Oorlogsjaren in Aarle-Rixtel 1994 blz 161</ref>
		+
		+	==Bronnen==
		+	<references/>

	[[Categorie:WO2]]		[[Categorie:WO2]]